6 września w Jaszunach, w Pałacu Balińskich, odbyło się Narodowe Czytanie 2025. Organizatorami wydarzenia tradycyjnie – Gimnazjum im. Michała Balińskiego oraz Pałac Balińskich. Już po raz dziesiąty uczniowie, nauczyciele, pracownicy pałacu oraz zaproszeni goście czytali w Jaszunach klasykę polskiej literatury.
Do akcji po raz pierwszy dołączyliśmy w roku 2016, czytając ,,Quo vadis“ Henryka Sienkiewicza, a w 2017 roku – ,,Wesele“ Stanisława Wyspiańskiego. Szczególny charakter miała edycja w 2018 roku, kiedy to z okazji jubileuszu 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości Para Prezydencka zaprosiła do lektury ,,Przedwiośnia“ Stefana Żeromskiego.
W kolejnych latach w Jaszunach rozbrzmiewały fragmenty ,,Nowel polskich“ (2019), ,,Balladyny“ Juliusza Słowackiego (2020), ,,Moralności pani Dulskiej“ Gabrieli Zapolskiej (2021), ,,Ballad i romansów“ Adama Mickiewicza (2022) oraz ,,Nad Niemnem“ Elizy Orzeszkowej (2023). Nawet w okresie pandemii i panujących wtedy restrykcji nie zrezygnowaliśmy z czytania dzieł polskich autorów. W 2024 roku czytaliśmy ,,Kordiana“ Juliusza Słowackiego, a akcja odbywała się równolegle w Pałacu Balińskich oraz przy Hali Stulecia we Wrocławiu.
Tegoroczna odsłona była poświęcona poezji Jana Kochanowskiego – Mistrza z Czarnolasu. Jego twórczość, poruszająca różnorodne tematy – od poważnych i doniosłych po lżejsze i żartobliwe – pozwoliła uczestnikom spotkania spojrzeć zarówno na życie dworskie i ziemiańskie, jak i na refleksje patriotyczne, moralne czy nawiązania antyczne i biblijne.
W wydarzeniu wzięli udział uczniowie i nauczyciele czterech gimnazjów rejonu solecznickiego: Gimnazjum im. Michała Balińskiego w Jaszunach, Gimnazjum w Ejszyszkach, Gimnazjum im. P.K. Brzostowskiego w Turgielach oraz Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Solecznikach. Na wstępie dyrektor Pałacu, Kazimierz Karpicz, przybliżył sylwetkę i twórczość Jana z Czarnolasu. Z ust czytelników zabrzmiały Pieśni, Fraszki i Treny, które wprowadzały słuchaczy w różne nastroje. Poważne ,,Pieśni“ patriotyczne zmieniły fragmenty o charakterze ludowym, przybliżające obyczaje i tradycje Polaków. ,,Treny“ zachęciły do refleksji nad przemijaniem i sensem życia. W sali panowała atmosfera skupienia i wzruszenia, a czytane strofy wywoływały zarówno uśmiech, jak i zadumę.
Nowym elementem organizacyjnym było improwizowane czytanie ,,Fraszek“. Teksty krótkich utworów rozdano publiczności, a następnie odczytano je na głos, dzięki czemu słuchacze stali się aktywnymi uczestnikami wydarzenia. Szczególne wrażenie wywarła także inscenizacja przygotowana przez uczniów z Gimnazjum w Ejszyszkach, którzy przedstawili fragmenty ,,Pieśni Świętojańskiej o Sobótce“ z elementami scenografii.
Wspólnie z młodzieżą czytał również dyrektor administracji samorządu rejonu solecznickiego, wiceprezes Solecznickiego Oddziału Rejonowego Związku Polaków na Litwie – Pan Grzegorz Jurgo. W swoim wystąpieniu podkreślił znaczenie czytelnictwa i zachęcał młodzież do sięgania po szkolne lektury, wskazując ich rolę w kształtowaniu wartości i postaw.
Na zakończenie wszyscy uczestnicy otrzymali pamiątkowe dyplomy, które ostemplowali okolicznościową pieczęcią Narodowego Czytania 2025, nadesłaną z Kancelarii Prezydenta RP. Atmosfera wydarzenia była pełna skupienia, ale też radości – spotkanie pokazało, że klasyka literatury polskiej potrafi wciąż żywo przemawiać do współczesnych odbiorców.
Dziesiąta edycja Narodowego Czytania w Jaszunach to nie tylko piękny jubileusz, lecz także wyraz szacunku dla polskiej kultury i tradycji. Wspólne spotkanie wokół twórczości Jana Kochanowskiego stało się świadectwem, że dbałość o język i literaturę jest trwałą wartością, która buduje wspólnotę i wzmacnia poczucie tożsamości. Już dziś wszyscy z niecierpliwością oczekujemy kolejnego spotkania z klasyką polskiej literatury.
Andżeła Dajlidko
![](https://balinskio.lt/wp-content/uploads/2024/06/upm_logo-e1718114208859.jpg"){kind=logo}